Cookievoorkeuren
InstellingenIk ga akkoord

De toekomst van de bouw; een Europees overzicht

Het is bijna traditie dat aan het begin van een nieuw jaar zowel persoonlijk als professioneel plannen worden gemaakt. In deze post wil ik u graag mijn gedachten geven over de belangrijkste trends in de bouw die de komende jaren in de gaten moeten worden houden. Ik richt me hier op de algemene bouwmarkt, voor de doe-het-zelf markt zal ik een aparte post schrijven. Ik baseer het grootste deel van het bericht op bevindingen van de European Architectural Barometer, een onderzoek van USP Marketing Consultancy op basis van 200 succesvolle interviews per land elk kwartaal (6.400 per jaar) met architecten in 8 Europese landen.

Richting van de markt

USP Marketing Consultancy heeft naast toegewijd marktonderzoek diverse multi-client onderzoeken gericht op de bouw-, doe-het-zelf- en installatiemarkten. In de eerder genoemde Europese architectuurbarometer geven we toekomstige voorspellingen van bouwvolumes. Deze zijn gebaseerd op een combinatie van interviews met architecten en bouw gerelateerde indicatoren zoals bouwvergunningen, bbp, nationale industriegegevens en nog veel meer. Kijkend naar deze indicatoren zijn we succesvol geweest door de toekomstige bouwvolumes voor de komende drie jaar te voorspellen.

De Europese bouwsector zal groeien met 2,6% in 2018 en met 2,9% in 2019. De Nederlandse en Spaanse bouwsector groeit het hardst (respectievelijk 6% en 5%). We moeten er echter rekening mee houden dat deze markten tijdens de crisis de grootste klappen hebben gekregen.

De groeicijfers voor Polen en Frankrijk zien er stabiel uit. Voor Polen zal de groei variëren tussen 3% en 3,4%. Frankrijk groeit met 2% in 2018 en 2,4% in 2019.

De grootste markt van Europa, Duitsland, groeit met 2,8% in 2018 en 2,9% in 2019 en zet het stabiele pad voort dat de afgelopen jaren al werd gezien. Ook de Britse en Franse bouwmarkt groeit met meer dan 2%. In het Verenigd Koninkrijk ligt dit de komende jaren rond de 2,5%, maar we moeten voorzichtig zijn, want een harde Brexit kan deze groei negatief beïnvloeden. De Belgische bouwsector groeit naar verwachting met 1,2% in 2018 en 1,5% in 2019.

De Italiaanse bouwmarkt heeft het in het verleden erg moeilijk gehad, maar voor de komende jaren wordt een bescheiden groei verwacht. De toekomstige bouwvolumes voor Italië laten kleine groeicijfers zien van respectievelijk 0,5% in 2018 en 1,1% in 2019. Toch blijven de totale bouwvolumes van deze markt op een zeer laag punt in vergelijking met de jaren vóór de crisis.

Lees meer

Volledig rapport

Kerntrend: Digitalisering

Een van de belangrijkste trends die de bouwmarkt hervormt, is de voortdurende digitalisering. Building information modelling (BIM) is daar een goed voorbeeld van. In heel Europa (met het hoogste gebruik in het Verenigd Koninkrijk en Nederland) wordt BIM steeds sneller toegepast. Er zijn landen met een achterstand waaronder voornamelijk Duitsland, Italië en Polen. De invoering van BIM betekent meer integratie van de verschillende actoren die betrokken zijn bij het bouwproces en moet leiden tot lagere faalkosten. Jaar na jaar (gemeten in 2013-2015-2017) zien we de adoptie van BIM onder architecten toenemen.

Naast het beïnvloeden van architecten, aannemers en ingenieurs, heeft BIM ook een grote impact op de fabrikanten van bouwmaterialen. Een solide BIM-strategie en een compleet digitaal product portfolio zijn van vitaal belang. Architecten geven aan dat de rol van fabrikanten cruciaal is en we willen graag zeggen dat BIM een licentie is of zal zijn om voor fabrikanten te werken.

Lees meer

Volledig rapport

Kerntrend: Tekort aan arbeidskrachten

Het tekort aan arbeidskrachten, zowel kwalitatief als kwantitatief, is een groot probleem (of kans?) voor de bouwnijverheid in Europa. In 2020 voorspelt 45% van alle architecten in Europa een kwantitatief tekort aan arbeidskrachten. Ruim 65% voorspelt een kwalitatief tekort aan arbeidskrachten.

De oorzaken van dit tekort aan arbeidskrachten kunnen worden samengevat in een lage aantrekkingskracht van werken in de bouw van de jongere generatie en een hoge uitstroom van zeer ervaren oudere werknemers. De financiële crisis had ook gevolgen, veel geschoolde werknemers werden ontslagen. Tot op zekere hoogte vonden deze werknemers andere banen en zullen ze niet terugstromen in de bouwsector.

Dit zal gevolgen hebben voor (en in feite al van invloed zijn op) de bouwsector. Producten en oplossingen moeten eenvoudiger te installeren worden en het gebruik van prefab zal toenemen als gevolg van de tekorten aan arbeidskrachten.

Lees meer

Volledig rapport

Belangrijkste trend: Prefab

De vraag naar een sneller, goedkoper en slimmer bouwproces neemt al geruime tijd toe. Tijdens de crisis vertraagde deze vraag een beetje, maar met positieve bouwvolumes in Europa trok de trend weer op stoom. Zoals in de vorige paragraaf vermeld, neemt het tekort aan arbeidskrachten toe en zo ook de vraag naar prefab-oplossingen. Daarnaast is de vraag naar een sneller bouwproces ook een positieve influencer.

Er zijn echter duidelijke verschillen in Europa. In Nederland worden geprefabriceerde elementen gebruikt in meer dan de helft van alle projecten. In Frankrijk is dat slechts 18%. Bijna 70% van de architecten in Nederland verwacht dat de komende drie jaar meer geprefabriceerde elementen zullen worden gebruikt, tegen slechts 31% van de Franse architecten. Nogmaals, dit is een aanzienlijk verschil.

De aanjagers voor meer gebruik van prefab oplossingen blijven de komende jaren van kracht, waardoor de groei van prefab naar verwachting doorzet.

Lees meer

Volledig rapport

Kerntrend: Veranderingen in besluitvormingsproces

Zowel de bouwsector in het algemeen als de gebouwen die gebouwd worden worden steeds complexer (BIM, complexere installaties, nieuwe materialen, prefab en ga zo maar door). Naarmate de complexiteit toeneemt, worden steeds meer rollen gedelegeerd aan andere professionals, vooral in grote projecten. Bovendien kunnen ontwerpbouwmethoden ook een negatieve rol spelen op de invloed van architecten. Dit komt doordat de meeste van deze ontwerpprojecten door de aannemer werden en worden geleid. Al met al is het concept van de architect als de "meesterbouwer" afgenomen.

Over het algemeen zien we dat zowel de opdrachtgever als ingenieursbureaus steeds meer invloed krijgen in het bouwproces in Europa. Deze groepen hebben momenteel de meeste invloed op het bouwproces.

Bij het bekijken van de positie van de hoofdaannemer worden per land duidelijke verschillen gezien. De hoofdaannemer heeft een sterke positie in Nederland en het Verenigd Koninkrijk, terwijl in Duitsland slechts een vijfde van de architecten het ermee eens is dat aannemers een hoofdrol spelen.

Architecten delen niet alleen meer invloed met andere actoren die actief zijn in het bouwproces, maar besteden ook meer werk uit aan derden. Het grootste deel van de architecten in Europa dat werk uitbesteedt, is te vinden in Polen (84%). De architecten in Frankrijk besteden het minst uit (31%).

De verwachtingen voor de toekomst wijzen duidelijk op een afname van de beslissingsbevoegdheid van de architecten op bepaalde gebieden. Als gevolg hiervan winnen meer actoren zoals ingenieursbureaus, opdrachtgevers en aannemers invloed in het proces. Dit zal aanzienlijke gevolgen hebben voor hoe en op welke groep professionals de fabrikanten van bouwmaterialen zich moeten richten.

Lees meer

Volledig rapport

Kerntrend: Duurzaamheid

De bouwsector heeft een aanzienlijke impact op ons milieu.  Tijdens de crisisjaren werd de vraag naar duurzaamheid in de bouwsector gehinderd door het negatieve investeringsklimaat. In het Q3 2017 rapport van de Europese architectuurbarometer hebben we ons gericht op duurzaamheid. Een van de belangrijkste bevindingen van dit rapport is dat de vraag naar duurzaamheid en de investeringsbereidheid van opdrachtgevers aanzienlijk is toegenomen ten opzichte van 2015.  De vraag en bereidheid om te investeren in duurzaamheid is het hoogste in het Verenigd Koninkrijk en de laagste in Polen en Italië.

Dus wat drijft deze toename van de vraag en waar zal dit ons toe brengen? USP Marketing Consultancy denkt dat tijdens de financiële crisis de vraag naar duurzame producten/oplossingen is onderdrukt. Dit was vooral zo door de hogere kosten en het gebrek aan overheidssteun. Nu de crisis voorbij is en de bouwsector weer groeit, zijn opdrachtgevers vaker bereid om meer te investeren in duurzame producten/oplossingen.

We verwachten dat deze trend zich zal voortzetten. Nieuwe regelgeving en doelstellingen ter bestrijding van de opwarming van de aarde zullen ook van invloed zijn op de vraag naar duurzaamheid in de bouw. Naarmate duurzamere oplossingen worden ontwikkeld en geïmplementeerd, zullen de kosten voor duurzame gebouwen in de loop der jaren dalen. Tel daarbij op de verwachte stijging van de prijs van fossiele brandstoffen, waardoor de initiële hogere investering voor duurzame oplossingen levensvatbaarder wordt door lagere totale eigendomskosten van een gebouw.

Lees meer

Volledig rapport

Conclusie

De bouwmarkt in Europa ontwikkelt zich positief. Er zijn veel trends in de markt, ik heb degene op een rijtje gezet die ik het meest interessant vond. Al deze trends zullen naar mijn mening de industrie diepgaand beïnvloeden. De meeste van deze trends zullen fabrikanten van bouwmaterialen ook dwingen om bepaalde strategieën te heroverwegen of met nieuwe strategieën te komen. Over het geheel genomen denk ik dat de bouwsector eindelijk van een traditionele markt naar een dynamischere markt gaat. Ik zeg niet dat het een vooruitstrevende, toonaangevende industrie zal worden, maar het zal langzaam veranderen.